SailorNotebook
Tüm dersler

SeyirSayfa 9/15

Trafik ayırım düzeninin dışından dolaşmanın zaman bedeli

Bu neden önemli? Kaptan planı bu rakama bakarak imzalar; fazla büyük bir rakam gemiyi kalabalık şeride sokar, fazla küçük bir rakam geç varışı gizler.

Tek zaman ölçeğinde iki sefer: seyir süratiyle dışından dolaşmak ya da yavaş şeritle düzenin içinden geçmekÜst çubuk: dışından, 252 nm ÷ 13.6 kn = 18.53 saat, tamamı seyir süratinde. Alt çubuk: düzenin içinden, 188 nm açık su 13.6 kn ile = 13.82 saat, sonra 26 nm şerit 9.4 kn ile = 2.77 saat, toplam 16.59 saat. Dolaşmak 18.53 − 16.59 = 1.94 saat ekler. Yalnız fazla miller, 38 nm 13.6 kn ile = 2.79 saat, tamamı seyir süratindeki bir doğrudan seferle (15.74 saat) karşılaştırır ve bedeli abartır.SEFER PLANI · İKİ SEFER, TEK ZAMAN ÖLÇEĞİdışından dolaşarak252 nm ÷ 13.6 kn = 18.53 saatdüzenin içindentoplam 16.59 saataçık su 214 − 26 = 188 nm, 13.6 kn · 13.82 saatşerit 26 nm, 9.4 kn · 2.77 saatdolaşmanın eklediği18.53 − 16.59 = 1.94 saatyalnız 38 fazla nm: 2.79 saatşeridi seyir süratinde sayar024681012141618saat

Bu sayfadaki terimler

Trafik ayırım düzeni (TSS)
denizde, karşı yönlere giden gemilerin ayrı şeritlerde kaldığı işaretli bölge; çift yönlü bölünmüş yol gibi.
Şerit
geminin düzenin içinden geçerken izlediği tek yönlü yol şeridi.
Doğrudan rota
düzenin içinden geçen, daha kısa yol.
Planlanan rota
sefer planının gerçekten izlediği yol, burada düzenin dışından.
Açık su bacağı
rotanın açık sudaki, tam seyir süratiyle gidilen parçası.
Sefer
buradan oraya bütün yol, her bacak dahil.
Sefer planı
rotanın, bacaklarının ve süratlerinin yazılı planı; kaptan imzalar.
nm ve kn
bir deniz mili (nm) 1852 metredir; bir knot (kn) saatte bir deniz milidir.

Günlük hayattan bir örnek

Bir kasabanın içinden geçebilir ya da çevre yolundan dolaşabilirsiniz. Çevre yolu 10 km daha uzun; ama kasabanın içindeki yolun 5 km'si saatte 60 km ile gidilir.

Biri çevre yolunun bedeli 10 km, saatte 100 km ile altı dakika der. Bu, öbür yoldaki yavaş parçayı unutur.

İki yolu da kapıdan kapıya ölçüp karşılaştırın. Çevre yolu altı değil, dört dakika kaybettirir; çünkü kasaba yolu hiçbir zaman baştan sona süratli değildi.

Kural

  • Planlanan seferi, dışından dolaşanı hesaplayın. Her mili seyir süratindedir; çünkü gemi düzene hiç girmez.
  • Karşılaştırılan seferi, içinden geçeni hesaplayın. Daha kısadır, ama tamamı seyir süratinde değildir. Doğrudan mesafeden şeridi çıkarın; o kısım seyir süratindedir. Şeridin kendisi şerit süratindedir.
  • İçinden geçen seferin iki parçasını toplayın. Toplam süresi budur.
  • Dolaşmanın bedeli = dışından geçen süre − içinden geçen süre. İki seferin tamamı karşılaştırılır.

Formül

  • Dışından geçen süre = planlanan mesafe ÷ seyir sürati
  • İçinden geçen süre = (doğrudan mesafe − şerit) ÷ seyir sürati + şerit ÷ şerit sürati
  • Eklenen süre = dışından geçen süre − içinden geçen süre

Örnek çözüm

Doğrudan mesafe, düzenin içinden214 nm
Planlanan rotayla mesafe, düzenin dışından252 nm
Düzenin içinden geçilseydi şeridin uzunluğu26 nm
Açık su bacağındaki sürat13.6 kn
Şeridin geçileceği sürat9.4 kn
  1. Dışından = 252 ÷ 13.6 = 18.53 saatPlanlanan rota: tamamı seyir süratinde, çünkü gemi dışarıda kalır.
  2. Doğrudan rotanın açık suyu = 214 − 26 = 188 nm; 188 ÷ 13.6 = 13.82 saatÖbür rotanın süratli parçası: şerit çıkarılmış doğrudan mesafe.
  3. Şerit = 26 ÷ 9.4 = 2.77 saatÖbür rotanın yavaş parçası: düşük süratle geçilen şerit.
  4. İçinden = 13.82 + 2.77 = 16.59 saatSüratli parça artı yavaş parça, düzenin içinden geçen toplam süredir.
  5. Dolaşmanın eklediği süre = 18.53 − 16.59 = 1.94 saatİki seferin tamamı arasındaki fark, dolaşmanın bedelidir.

Cevap1.94 h

Yaygın hata

Yalnız fazla milleri hesaplamak: 252 − 214 = 38 nm, 13.6 kn ile.

Bu 2.79 saat verir ve fazladır. Karşılaştırılan rota şeritte 0.85 saat daha yavaştır. Bunu düşünce gerçek bedel 1.94 saattir.

Gemicilere not Saatler kararın yalnız yarısıdır; kesen trafikle dolu bir şerit ve Kural 10'un düzen içindeki yükümlülükleri terazinin öbür kefesindedir, saatle ölçülmez.