Ekipman Rehberi · Manyetik Pusula, Varyasyon ve Deviasyon
Sıvı dolu bir kapta pivot üzerinde duran mıknatıslı bir kart — güç yok, sinyal yok, yazılım yok; cayroyu susturan her blackout’tan (tam elektrik kesintisi) sağ çıkmasının nedeni de tam olarak budur. Bedeli iki hatadır: Dünya’dan gelen varyasyon (haritadan alınır) ve geminin kendi çeliğinden gelen deviasyon (deviasyon cetvelinden alınır, her pruvada farklıdır). Bir adıma dokunun ya da "Oynat" düğmesine basın ve konuyu adım adım izleyin: Dünya’nın manyetik alanından geminin çeliğine ve pusula kaidesindeki düzelticilere, oradan pusula rotasından hakiki rotaya çıkan CDMVT merdivenine. Ardından simülatörde dümene geçin ve şamandıralı bir kanalı yalnız manyetik pusulayla seyredin.
Yükleniyor…
Pusulada 218° tutarken cetvel bu pruva için deviasyonu 3°E verir: doğu eklenir, yani manyetik rota 221° olur. Harita gülü varyasyonu 5°W verir: batı çıkarılır, yani yapılan hakiki rota 216° olur. Ters yönde — planlanan hakiki rotadan dümenciye vereceğiniz rotaya — aynı merdivenden her işareti ters çevirerek inersiniz. Buradaki net hata yalnız 2°W’dir; ama ters uygulanırsa gemi planlanan hattan 4° sapar: 12 knotta bu, saatte yaklaşık 0,8 NM yana kayma demektir — seyir yolunda kalmakla sığlığa girmek arasındaki fark budur.
Dümene geçmek için Başlat’a basın — pusula rotasını C + D + V planlı hakiki rotaya denk gelecek şekilde ayarlayın ya da bir işareti ters alıp rota dışı sapmanın büyümesini izleyin.
Simülatör hakkında
Blackout’ta cayro düştü; şamandıralı bir kanalda yalnız manyetik pusulayla seyir yapıyorsunuz. Plana göre kanalın ortasından 090°T ile gidilecek; sınırlar iki yanda ±1,0 NM. Deviasyonu, fiilen tuttuğunuz pruva için yukarıdaki cetvelden alın; varyasyonu harita verir. Tutulacak pusula rotasını C + D + V planlı hakiki rotaya denk gelecek şekilde ayarlayın — bir işareti ters alırsanız hatanın iki katı kadar saparsınız; dakikalarca tutulan birkaç derece NM’ye dönüşür.
Şamandıra hatlarıyla işaretli kanal sınırları — ±1,0 NM aşılırsa sığ sudasınız · ±1° içindeki salınımı dümenci karşılar · XTE, sürat × sin(hata) ile büyür.
Gemi, sizin kastettiğiniz yöne değil, C + D + V toplamının fiilen gösterdiği yöne gider. Pusula pruvasını değiştirdikçe deviasyon da değişir — cetvelde okuduğunuz satır sizinle birlikte kayar — varyasyon ise işaretini her durumda korur. Birkaç derecelik bir hatayı tutmaya devam ederseniz rota dışı sapma adım adım büyür; sonunda şamandıra hattı geride kalır ve iskandil azalan derinliği saymaya başlar.
Çalışma prensibi — genel denizcilik bilgisine dayanarak kendi sade anlatımımız ve kendi şemamızla açıklanmıştır (hiçbir üretici/OEM el kitabından kopyalanmamıştır). Kavramsaldır; gemiye ve modele göre değişir. Bir Uzakyol Kaptanı tarafından incelenmiş ve doğrulanmıştır.